خاورمیانه ۱۴ درصد گردشگران ورودی را از دست داد

پایگاه خبری صدای میراث: تازه‌ترین گزارش سازمان گردشگری ملل متحد نشان می‌دهد صنعت گردشگری جهان در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ با وجود تشدید تنش‌ها و درگیری‌های نظامی در خاورمیانه همچنان روندی رو به رشد داشته است، اما آثار بحران منطقه‌ای بر الگوهای سفر، قیمت بلیت هواپیما، ظرفیت پروازها و انتخاب مقصد گردشگران به‌وضوح قابل مشاهده است.

به گزارش صدای میراث، بر اساس شاخص جهانی گردشگری سازمان ملل متحد، در سه ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۳۰۷ میلیون گردشگر در سفرهای بین‌المللی شرکت کردند که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۶ میلیون نفر بیشتر و معادل رشدی دو درصدی است. با این حال، این رشد در شرایطی به ثبت رسیده که درگیری‌های خاورمیانه از ماه مارس به بعد روند بهبود گردشگری جهانی را کند کرده است.

سازمان گردشگری ملل متحد اعلام کرده است که تقاضای سفر در ماه‌های ژانویه و فوریه روندی پایدار و مثبت داشت، اما گسترش تنش‌ها در خاورمیانه موجب شد رشد گردشگری در ماه مارس به تنها ۰.۴ درصد محدود شود. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود رشد ورود گردشگران بین‌المللی در سال ۲۰۲۶ بین یک تا دو درصد کمتر از برآورد اولیه این سازمان باشد.

کارشناسان معتقدند افزایش قیمت نفت، کمبود سوخت جت در برخی بازارها، اختلال در مسیرهای هوایی و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل از مهم‌ترین پیامدهای بحران خاورمیانه برای صنعت گردشگری جهان بوده است. این شرایط نه تنها قیمت بلیت هواپیما را افزایش داده بلکه موجب شده بخشی از گردشگران به جای سفرهای دوردست، مقاصد نزدیک‌تر را برای تعطیلات خود انتخاب کنند.

شیخه النویس، دبیرکل سازمان گردشگری ملل متحد، با اشاره به تأثیرات فرامنطقه‌ای بحران خاورمیانه گفت: «درگیری‌های مداوم در خاورمیانه، الگوهای سفر را فراتر از خود منطقه مختل می‌کند، از جمله افزایش تورم، به ویژه در حمل و نقل و اقامت. این امر به مسافران، مشاغل و مقاصد گردشگری فشار وارد می‌کند. حتی در بحبوحه این عدم قطعیت، گردشگری بین‌المللی در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶ همچنان انعطاف‌پذیری خود را نشان داد و ۳۰۷ میلیون نفر به صورت بین‌المللی سفر کردند که نسبت به سال گذشته ۲ درصد افزایش داشته است. در زمان افزایش فشارهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی، این امر نقش گسترده‌تر گردشگری را در حمایت از اقتصادها، ایجاد فرصت و حفظ جوامع بسیار فراتر از خود این بخش تقویت می‌کند.»

اروپا و آفریقا برنده بحران گردشگری

گزارش سازمان ملل نشان می‌دهد اروپا همچنان بزرگ‌ترین مقصد گردشگری جهان باقی مانده است. این قاره در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ میزبان بیش از ۱۳۰ میلیون گردشگر بین‌المللی بود و رشد چهار درصدی را تجربه کرد. اروپای مرکزی و شرقی با رشد شش درصدی و همچنین مناطق شمالی و جنوبی اروپا از جمله مقاصدی بودند که بخشی از جابه‌جایی جریان گردشگران جهانی را به سود خود جذب کردند.

آفریقا نیز عملکردی مثبت داشت و ورود گردشگران به این قاره چهار درصد افزایش یافت. شمال آفریقا به‌ویژه در ماه مارس رشد چشمگیر ۱۸ درصدی را ثبت کرد و به رکوردهای جدیدی در جذب گردشگران دست یافت.

در آسیا و اقیانوسیه رشد گردشگری به سه درصد محدود شد. اگرچه برخی مناطق مانند اقیانوسیه و شمال شرق آسیا عملکرد مطلوبی داشتند، اما اختلال در شبکه‌های هوایی مرتبط با خاورمیانه موجب شد جنوب آسیا با افت شدید ۲۷ درصدی مواجه شود.

در قاره آمریکا نیز ورود گردشگران بین‌المللی دو درصد افزایش یافت. آمریکای مرکزی با رشد ۱۸ درصدی بهترین عملکرد را در این منطقه ثبت کرد.

خاورمیانه؛ بزرگ‌ترین بازنده سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶

در حالی که خاورمیانه طی سال‌های پس از همه‌گیری کرونا یکی از سریع‌ترین روندهای رشد گردشگری جهان را تجربه کرده بود، درگیری‌های اخیر موجب شد این منطقه در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ با کاهش ۱۴ درصدی ورود گردشگران مواجه شود.

برخی کشورهای حوزه خلیج فارس افت‌های قابل توجهی را ثبت کردند، اما مصر برخلاف روند منطقه توانست بیش از ۱۶ درصد رشد در ورود گردشگران خارجی داشته باشد.

این کاهش در شرایطی رخ داده که خاورمیانه در سال ۲۰۲۵ یکی از موفق‌ترین مناطق گردشگری جهان محسوب می‌شد و تعداد گردشگران آن حتی ۴۰ درصد بالاتر از سطح پیش از همه‌گیری در سال ۲۰۱۹ قرار گرفته بود.

کارشناسان: جنگ مهم‌ترین تهدید گردشگری جهان است

نتایج نظرسنجی هیئت کارشناسان سازمان گردشگری ملل متحد نشان می‌دهد ۶۴ درصد از کارشناسان معتقدند درگیری‌های خاورمیانه تأثیر منفی بر تقاضای سفر به مقاصد گردشگری داشته است.

همچنین ۶۱ درصد از کارشناسان کاهش گردشگری ورودی به مقاصد خود را گزارش کرده‌اند، در حالی که تنها ۱۷ درصد از افزایش ورود گردشگران به دلیل تغییر مسیر سفرها از سایر مقاصد خبر داده‌اند.

هزینه بالای حمل‌ونقل، افزایش قیمت اقامت و نااطمینانی‌های اقتصادی دیگر عوامل مهمی هستند که از نگاه کارشناسان بر وضعیت گردشگری بین‌المللی در سال ۲۰۲۶ اثرگذار خواهند بود.

صنعت هوانوردی نیز تحت تأثیر بحران

داده‌های انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (یاتا) نشان می‌دهد ترافیک هوایی بین‌المللی جهان در سه‌ماهه نخست سال جاری چهار درصد رشد داشته، اما خاورمیانه تنها منطقه‌ای بوده که با افت ۱۶ درصدی روبه‌رو شده است.

در ماه مارس، همزمان با تشدید تنش‌ها، ترافیک هوایی شرکت‌های هواپیمایی خاورمیانه ۶۱ درصد کاهش یافت. ظرفیت پروازی این منطقه نیز ۵۷ درصد افت کرد که تأثیر مستقیمی بر شبکه جهانی حمل‌ونقل هوایی گذاشت.

در بخش اقامت نیز وضعیت مشابهی مشاهده می‌شود. نرخ اشغال هتل‌ها در خاورمیانه از ۷۵ درصد در ژانویه به ۴۸ درصد در مارس سقوط کرد؛ رقمی که نشان‌دهنده تأثیر مستقیم بحران بر بازار گردشگری منطقه است.

خوش‌بینی محتاطانه برای تابستان ۲۰۲۶

با وجود چالش‌های موجود، سازمان گردشگری ملل متحد همچنان نسبت به ادامه رشد گردشگری جهانی در ماه‌های آینده خوش‌بین است. هرچند شاخص اعتماد گردشگری نسبت به ابتدای سال کاهش یافته، اما بیشتر کارشناسان انتظار دارند تقاضای سفر در تابستان ۲۰۲۶ همچنان در سطحی قابل قبول باقی بماند.

با این حال آینده صنعت گردشگری جهان تا حد زیادی به دامنه و مدت زمان بحران خاورمیانه وابسته خواهد بود. کارشناسان هشدار می‌دهند ادامه اختلال در مسیرهای هوایی، افزایش قیمت نفت و نااطمینانی‌های ژئوپلیتیکی می‌تواند روند بهبود گردشگری جهانی را با چالش‌های بیشتری مواجه کند؛ روندی که تاکنون با وجود همه فشارها همچنان نشانه‌هایی از تاب‌آوری و انعطاف‌پذیری را حفظ کرده است.