فروش نسخه های خطی آرامگاه شاه نعمت‌الله ولی در سایت دیوار | سارق نسخه های خطی و سکه های تاریخی آرامگاه چگونه بازداشت شد؟ | ارزش نسخ خطی و سکه های ربوده شده ۱۰۰۰ میلیارد تومان بود

صدای میراث: سارق قرآن های تاریخی و نسخه های خطی ۸۰۰ ساله آرامگاه شاه نعمت الله ولی یکی از نسخه های خطی اشعار منتسب به شاه نعمت الله ولی را در سایت دیوار کرمان به قیمت یک میلیارد تومان برای فروش عرضه کرد.

همین آگهی موجب شد تا بلافاصله تیم ۳۰ نفری متشکل از کارآگاهان زبده پلیس آگاهی استان کرمان، کارشناسان و یگان حفاظت میراث فرهنگی و جامعه اطلاعاتی این استان، ردیابی سارق را آغاز و او را در حاشیه شهر کرمان و در یک محله فقیرنشین دستگیر کنند.

به گزارش صدای میراث، سارق که مردی میانسال و متاهل است سابقه سرقت نداشته و براساس آنچه در اعترافاتش آمده است به دلیل فقر شدید مالی و بدهکاری اقدام به سرقت نسخه های خطی آرامگاه ثبت ملی شده شاه نعمت الله ولی در شهر ماهان کرمان کرده و از همان روز نخست سرقت در فکر فروش این آثار بود.

۱۰۰۰ میلیارد تومان ارزش آثار ربوده شده

سردار جلیل موقوفه‌ای، فرمانده انتظامی استان کرمان شامگاه گذشته و بلافاصله پس از دستگیری سارق اشیای تاریخی آرامگاه شاه نعمت الله ولی اعلام کرد که ارزش آثار سرقت شده مشتمل بر نسخ خطی قرآن و سکه‌های سرقتی که بنا به نظر کارشناسان، بالغ بر ۱۰۰۰ میلیارد تومان ارزش دارند که از مخفیگاه متهم کشف شد.

براساس پیگیری های صدای میراث، بلافاصله با تشکیل یک تیم ۳۰ نفری متشکل از کارآگاهان پلیس آگاهی کرمان، یگان حفاظت میراث فرهنگی و پشتیبانی جامعه اطلاعاتی این استان و البته با همکاری و حساسیت خوب دادستان کرمان، تلاش ها برای یافتن آثار سرقت شده از آرامگاه شاه نعمت الله ولی و بازداشت سارق را با بررسی تصاویر دوربین های مداربسته انجام دادند و ردیابی مجرم آغاز شد.

سرانجام پس از ۴ روز تلاش، نیروهای حاضر در پیگیری این پرونده که شاکی اصلی آن واحد حقوقی اداره اوقاف استان کرمان بود توانستند سارق این آثار را در منزل خود در حاشیه شهر کرمان به همراه نسخه های خطی به سرقت رفته و سکه های تاریخی سرقت شده از این آرامگاه دستگیر و به مرجع قضایی تحویل دهند. هم اکنون نیز سارق اشیای تاریخی آرامگاه شاه نعمت الله ولی تحویل زندان کرمان شد.

براساس پیگیری های صدای میراث، سارق دارای همسر و فرزند است و پیش از این هیچگونه سابقه قضایی نداشته است. او در بازجویی های اولیه اعلام کرده است که به دلیل فقر مالی و بدهکاری مالی ناچار به سرقت نسخه های خطی آرامگاه شاه نعمت الله ولی شده است.

دستگیری سارق در محله فقیرنشین حاشیه شهر کرمان

پیگیری‌های صدای میراث مشخص کرد،  سارق با ورود به موزه آرامگاه در نبود سیستم های حفاظتی و خاموش بودن دزدگیر و خرابی در موزه وارد محوطه شده و با کنار زدن شیشه بالایی ویترین ها به راحتی نسخه های خطی ارزشمند تاریخی که در میان آن ها دو برگ قرآن ۸۰۰ ساله به خط کوفی بود را با خود از آرامگاه خارج کرده است.

سارق نسخه های خطی و سکه های تاریخی آرامگاه شاه نعمت الله ولی، نوروز ۱۴۰۴ به همراه خانواده از کرمان به این آرامگاه در شهر ماهان رفته و پس از آن نیز طی سه مرحله به این نقطه بازگشته و در نهایت تصمیم به سرقت از موزه آن هم در روز پنجشنبه که آرامگاه شلوغ و مملو از جمعیت بود گرفت.

براساس پیگیری های صدای میراث، مشخص شد که تیم ۳۰ نفری متشکل از کارآگاهان پلیس آگاهی کرمان، کارشناسان و یگان حفاظت میراث فرهنگی با پشتیبانی جامعه اطلاعاتی استان پس از اطلاع از این سرقت چند سناریو را بررسی کردند و در نهایت متوجه شدند که سارق موزه شاه نعمت الله ولی اهل شهر ماهان نیست و ساکن حاشیه شهر کرمان در یک محله فقیرنشین است.

عملیات بازداشت سارق موزه شاه نعمت الله ولی از ظهر روز یکشنبه با بررسی آگهی های منتشر شده توسط او در سایت دیوار آغاز و در نهایت چند ساعت بعد، تیم عملیاتی سارق نسخه های خطی و ارزشمند آرامگاه شاه نعمت الله ولی در منزل خود در یک محله فقیرنشین در حاشیه شهر کرمان دستگیر و اشیای سرقت شده نیز ثبت و ضبط می شود.

کارشناسان میراث فرهنگی هم اکنون در حال بررسی سکه های به سرقت رفته از آرامگاه شاه نعمت الله ولی هستند. اما سه تن از کارکنان ومدیران مجموعه تاریخی و ثبت ملی شده آرامگاه «شاه نعمت الله ولی» به دلیل اهمال در مراقبت از موزه این مجموعه و خراب بودن سیستم های دزدگیر این موزه همچنان در بازداشت هستند.

پایان خوش برای موزه آرامگاه شاه نعمت الله ولی

آرامگاه شاه نعمت الله ولی در ماهان کرمان در اختیار اداره اوقاف و امور خیریه استان کرمان است و وزارت میراث فرهنگی هیچ نقشی در حفاظت از این مجموعه تاریخی ندارد.

وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی طی سال های گذشته تلاش زیادی برای شناسایی آثار تاریخی در اختیار سازمان ها و نهادهای کشور از جمله از سازمان اوقاف و امور خیریه داشته است. اما هنوز همکاری لازم با این وزارت خانه صورت نگرفته و آثار در اختیار اداره اوقاف و برخی دیگر از دستگاه های کشور برای حفاظت از آن ها در این وزارت خانه ثبت و ضبط نشده است.

براساس آنچه برخی مسئولین اداره میراث فرهنگی استان کرمان اعلام کرده اند، پس از سرقت صورت گرفته و براساس تصمیمات جدید، قرار شد اداره اوقاف همکاری بیشتری برای تجهیز موزه آرامگاه شاه نعمت الله ولی و رفع نواقص این موزه با اداره کل میراث فرهنگی استان کرمان داشته باشد و کارشناسان امور موزه های اداره میراث فرهنگی کرمان نیز به موزه آرامگاه شاه نعمت الله ولی اعزام شدند تا رفع نواقص این موزه و تجهیز آن به سیستم های حفاظتی را ارزیابی و گزارش آن را ارایه کنند.

آثاری که هنوز در سامانه میراث ثبت نشده است

آرامگاه شاه نعمت الله ولی در سال ۸۴۰ هجری قمری در دوران شاهرخ تیموری و در شهر ماهان کرمان احداث شد. این بنای تاریخی که وسعت آن اکنون به حدود ۳۵ هزار متر مربع می رسد در سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد. اگرچه آثار این مجموعه هنوز در فهرست جام وزارت میراث فرهنگی ثبت و ضبط نشده است. اما در دالان زیرین این مجموعه که ۱۳۰ سال قدمت دارد و در دوره ناصرالدین شاه قاجار احداث شده است، اشیای متنوع اهدا شده از سوی مردم و همچنین در بخش زیرین دالان ورودی موزه ای قرار دارد که در آن اشیای ارزشمند و مرتبط با فرهنگ تصوف نگهداری می‌شوند. کشکول‌های آراسته به خط و نقش، تبرزین‌های تراشیده شده، پته شال‌های سوزن‌دوزی شده، دو صفحه از یک قرآن به خط کوفی با قدمت ۸۰۰ سال، شمشیرهای مرصع و جواهرنشان با غلاف چرمی، سپرهایی از پوست کرگدن و فولاد، کتاب‌های خطی با چاپ‌های سنگی و دو رحل قرآنی ساخت هند و چندین تمثال متعلق امامان معصوم در این دالان نگهداری می شود.

سید نورالدین نعمت‌الله کرمانی معروف به شاه نعمت‌الله ولی در حلب سوریه به دنیا آمد. پدرش میرعبدالله ولی از بزرگان عرب و از بود که براساس روایات نسبش با نوزده واسطه به رسول اکرم (ص) می‌رسید و مادرش هم زنی ایرانی بود. در نهایت و پس از سال ها تحصیل در محضر محی‌الدین ابن عربی در دوران جوانی برای ادامه تحصیل به شیراز آمد و در سال ۸۳۲ هجری قمری پس از ۱۰۰ سال زندگی در ماهان کرمان وفات یافت.