دهن‌کجی وزارت میراث‌ به تشکل‌های مردمی با انحلال احتمالی دفتر امور مجامع/تشکل‌های سه‌گانه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با انحلال دفتر امور مجامع مخالفند

2 انتشار:

مجتبی گهستونی؛

روزنامه نگار و فعال میراث فرهنگی و گردشگری/

صدای میراث: تشکل‌ها و فعالان سه حوزه میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور با هدف ارتقاء جایگاه این سه حوزه در کشور در پی تبدیل سازمان میراث فرهنگی به وزارت‌خانه بودند. تشکل‌های مردم‌نهاد به امید این که وزارتخانه شدن آن سازمان موجب شود، ارکان مشوش سازمانی با تغییرات مثبت همراه شوند، دلخوش به روزنه‌هایی بودند که وجود داشت.

حال در پی تغییراتی که با وزارت‌خانه شدن سازمان میراث‌فرهنگی به وجود آمده‌ است، حسین اربابی از معاونت سرمایه‌گذاری وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کنار گذاشته شد و ساسان تاجگردون برادر یکی از نمایندگان مجلس به عنوان سرپرست معاونت سرمایه‌گذاری و امور مجلس این وزارت‌خانه جای او را گرفت.

با این تغییر، ساختار معاونت سرمایه‌گذاری در حال تحولات جدی است. بخش‌هایی از این معاونت پاره پاره شده و زمزمه هایی به گوش می‌رسد که این تغییرات گریبان دفتر امور مجامع و تشکل‌های وزارت میراث‌‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی را نیز خواهد گرفت.

شنیده‌ها جکایت از آن دارد که دفتر امور مجامع و تشکل‌ها که به عنوان یک اداره کل فعالیت می‌کند منحل و به زیرمجموعه‌ای اداره‌کل روابط عمومی و امور بین‌الملل وزارت‌خانه جدید افزوده می‌شود تا سطح آن به یک اداره تقلیل یابد.

همین شنیده‌ها بسیاری از تشکل‌ها و فعالان حوزه‌های سه‌گانه میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری را نگران کرده است و نوک پیکان انتقادها را روانه دولت و وزارت میراث‌فرهنگی کرده است.

تجربه تشکل‌های مردم‌نهاد در حوزه نظارت، هدایت و اجرا ثابت کرده است که وزن سنگینی به لحاظ مادی و معنوی نسبت به دولت‌ها و حکومت‌ها دارند. با نقش داوطلبانه‌ای که اعضای تشکل‌های غیردولتی ایفا کرده‌اند و با روحیه از خودگذشتگی اعضاء همواره شاهد فرهنگسازی تشکل‌ها به دلیل ماهیت عملکردی خود در سه حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بودیم.

سازمان‌ها و تشکل‌های غیردولتی به دلیل ماهیت رفتاری و عملکردی خود، نقش هشدار دهنده دارند و چون از میان سطوح مختلف جامعه برخواسته‌اند با عملکرد گوناگونی که از خود بروز می‌دهند بیش از هر سازمان و شخصیت دیگری حساسیت‌ها را منتقل می‌کنند.

به دست آوردن موفقیت‌های مختلف، نتیجه پرداخت سه دهه هزینه‌های گوناگون از سوی فعالان و انجمن‌های غیردولتی در حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بود. همین پرداخت هزینه‌های هنگفت بود که امروز تشکل‌های غیردولتی در بخشی از امور این سه حوزه نقش تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز یافته‌اند. به طور حتم برخورداری از چنین جایگاهی نیز برای تشکل‌ها، هزینه‌ها و چالش‌های مختلف به همراه داشت.

در برخی حکومت‌ها و دولت‌ها همواره جنگ بر سر قدرت گرفتن است. اما در تشکل‌های غیردولتی، بیشتر افراد به دلیل روحیه داوطلبی و از خودگذشتگی به مشارکت در بهبود شرایط می‌اندیشند. در چنین ساختاری افراد به سهم عادلانه‌ای برای داشتن پست‌های مدیریتی، شانس مساوی دارند و خود دست به انتخاب مدیران یک سازمان غیردولتی می‌زنند.

در ایران به دلیل نوپا بودن فعالیت‌های مشارکتی در قالب تشکل‌های غیردولتی از برخورد برخی مدیران دولتی در مواجهه با این انجمن‌ها می‌توان پی برد که در این حوزه مانند سایر حوزه‌ها با نوعی درهم ریختگی مرزبندی‌های نظری و عملی مواجه هستیم. این در حالیست که هرگاه دولت‌ها، سازمان‌های غیردولتی را به مشارکت گرفتند خسارتی متوجه آن‌ها نشده است. به رسمیت شناختن سازمان‌های غیردولتی به عنوان بازیگر جدید در عرصه توسعه نشان از روحیه دموکراتیک دولتمردانی دارد که به خرد جمعی احترام گذاشته و اعتقاد دارند.

آنچه که تشکل‌های غیردولتی را با تهدیدها و تنگناها مواجه می‌کند علاوه بر فربه شدن دولت، شکل‌گیری نگاه غیر اجتماعی و منفی به سازمان‌های غیر دولتی و ضعیف بودن بخش خصوصی و وجود انجماد و تصلب در جامعه مدنی است. رشد و گسترش پوپولیسم در جامعه، ناموزونی جامعه سیاسی و جامعه مدنی، عدم تغییر در قوانین ناظر بر سازمان‌های غیردولتی و حتی تعدد مراکز تصمیم‌گیری در مورد تشکل‌های غیردولتی از جمله آسیب‌هایی است که به پیکره فعالیت‌های مشارکتی داوطلبانه وارد می‌شود.

ضرورت انسجام انجمن‌ها

دبیر شورای ملی گفتگوی تشکل‌های میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری با اعلام نگرانی از آنچه که انحلال دفتر امور مجامع و تشکل‌ها شنیده می‌شود گفت: در صورتی که این اتفاق رخ دهد، گویی ما به اوایل دهه‌ هشتاد برمی‌گردیم و تلاش‌هایی که در این همه سال برای ارتقای جایگاه تشکل‌ها و نیز تثبیت جایگاه آن‌ها انجام شده است، به هدر خواهد رفت.

امین طباطبایی به صدای میراث گفت: سرعت تغییرات در وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آنچنان زیاد است که ممکن است بزودی جایگاه تشکل‌های این سه حوزه متزلزل شود.

به گفته او، اگر از زمان وزارتخانه شدن سازمان میراث‌فرهنگی تاکنون تغییرات را از دفتر مجامع و تشکل‌ها شروع نکردند به دلیل جلسات پی‌درپی تشکل‌ها با وزیر میراث‌فرهنگی  و برخی معاونان این وزارتخانه بود و نمایش انسجام تشکل‌ها، باعث شد تغییرات در حوزه‌ انجمن‌ها با سرعت کمتر انجام شود.

به حاشیه راندن ابزار پیشبرد انجمن‌ها

رییس هیات مدیره شورای هماهنگی سازمان‌های غیردولتی میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری نیز به صدای میراث گفت: حفاظت و حراست از میراث‌فرهنگی ایران، وظیفه ذاتی وزارت‌خانه میراث‌فرهنگی است که بدون مشارکت شهروندان امکان‌پذیر نیست.

به گفته سمیه مراقی، امروز وزارتخانه میراث‌فرهنگی در جایگاهی قرار دارد که از کمترین میزان همراهی و مشارکت مردمی به‌منظور حفظ و نگاهداشت میراث‌فرهنگی کشور برخوردار است.

او افزود: این اتفاق در حالی رخ داده است که انجمن‌های فعال در حوزه میراث‌فرهنگی می‌توانند نقش بسیار اساسی و تاثیرگذاری بالایی به‌عنوان حلقه واسط در جریان حفاظت مردمی ایفا کنند.

سمیه مراقی گفت: طی سال‌های گذشته تلاش‌های فراوانی برای بازتعریف و تثبیت جایگاه انجمن‌ها در بدنه سازمان میراث‌فرهنگی انجام شد و موفقیت‌های قابل توجهی نیز حاصل شد. اما متاسفانه شنیده می‌شود همراه با تغییر و تحولات صورت گرفته در بخش‌هایی از وزارتخانه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، این بخش دچار افول شده و به وضعیت سال‌های قبل از دهه ۹۰ تقلیل پیدا کند.

او از مسئولان وزارت میراث‌فرهنگی پرسید: در دوره‌ای که اقبال عمومی برای حراست از میراث‌فرهنگی در کشور فراگیر نیست، چرا ابزار پیشبرد این برنامه‌ها یعنی انجمن‌ها و عملکرد مفیدشان به‌جای تقویت و انسجام به حاشیه رانده می‌شود؟ چرا وزارت میراث‌فرهنگی به‌جای ارج نهادن به فعالیت انجمن‌ها و حل مشکلات آن‌ها تلاش دارد صورت مساله را پاک کند؟

مراقی افزود: مشارکت واقعی، توانایی و فرصت تاثیرگذاری برفرآیند تصمیم‌گیری عمومی در جامعه همواره مسائلی بوده است که انجمن‌های غیردولتی نقش تعیین‌کننده‌ای در اجرای آن‌ها در سطح جامعه داشته‌اند و وزارت میراث‌فرهنگی باید با حمایت مطلوب خود از تزلزل این نهادها جلوگیری و با ایجاد تغییرات مثبت امید تازه‌ای بر بدنه این ساختارهای قانونی ایجاد کند.

دبیر انجمن‌ دوستداران یادمان‌ها در قزوین با اشاره به درخواست موکد انجمن‌های حوزه میراث‌فرهنگی به منظور تثبیت جایگاه و شان دفتر امور مجامع و تشکل‌های غیردولتی در وزارت میراث فرهنگی گفت: از نگاه تشکل‌های مدنی، تدوین قوانین جامع و بستر قانونی برای تثبیت جایگاه و شان دفتر امور مجامع و تشکل‌های غیردولتی و به تبع آن انجمن‌های مرتبط با حوزه‌‌های سه‌گانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در بدنه وزارتخانه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ضروری است.

او افزود: تدوین چشم‌انداز و برنامه‌های چند ساله در قالب طرح‌های قانون توسعه کشور و اجرای برنامه‌های حمایتی ویژه ثبت و تسهیل فعالیت انجمن‌های حوزه‌ سه‌گانه میراث‌فرهنگی از طریق متولیان امور انجمن‌ها و تشکل‌های غیردولتی وزارتخانه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از دیگر خواسته‌های فعالان حوزه های سه‌گانه از وزارت میراث‌فرهنگی و شخص وزیر است.

وزارت میراث امید را به فعالان اجتماعی بازگرداند

عباس غمخوار عضو هیئت‌مدیره انجمن دوستداران آثار تاریخی و مفاخر نوش‌آباد نیز در گفت‌وگو با صدای میراث با ابراز نگرانی از تضعیف جایگاه تشکل‌های سه گانه حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در وزارت میراث با تغییرات در دست اجرا گفت: در دولت تدبیر و امید باوزارتخانه شدن سازمان میراث‌فرهنگی و گردشگری که منجر به تغییرات در معاونت سرمایه‌گذاری این وزارتخانه شده است، شوربختانه اداره کل امور مجامع و تشکل‌های مردم‌نهاد رو به اضمحلال است.

عباس غمخوار گفت: تشکل‌های مردم‌نهاد نزدیک به دودهه است پل بین مردم و بازوان مشورتی سازمان‌های دولتی در حوزه میراث‌فرهنگی و گردشگری و صنایع‌دستی هستند که حالا با تغییرات در دست اجرا کور سوی امید خود را در اداره کل امور مجامع وزارت میراث‌فرهنگی از دست می‌دهند.

او افزود: شوربختانه شرایط به گونه‌ای شده است که کار داوطلبانه به یاس و ناامیدی منجر می‌شود.

غمخوار گفت: از وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تقاضامندیم که ضمن بازنگری در اجرای تغییرات در حال انجام، امید را به فعالان اجتماعی بازگرداند.‌

شگفتی تشکل‌ها از تقلیل جایگاه دفتر امور مجامع و تشکل‌ها در وزارت میراث‌فرهنگی

بابک مغازه‌ای دبیر اجرایی بنیاد مهر پایدار نیز با اشاره به اینکه جایگاه سازمان‌های غیردولتی در جلب مشارکت عمومی و انجام بهتر فعالیت‌ها در بستر اجتماعی بر کسی پوشیده نیست به صدای میراث گفت: دستگاه‌ها و سازمان‌های دولتی مختلف نیز تلاش‌های متعددی برای افزایش تعامل با نهادهای مدنی آغاز کرده‌اند و وزارت میراث‌فرهنگی و گردشگری هم یکی از نخستین دستگاه‌هایی است که به ویژه در دولت تدبیر و امید ارتباط سازمانی خود با تشکل‌ها را توسعه داد و در جلسات وزیر و معاونان او با تشکل‌ها نیز تاکید شد که به زودی جایگاه دفتر امور مجامع و تشکل‌های این وزارتخانه ارتقاء می‌یابد و امکانات بیشتری در فضای تعامل با تشکل‌ها اختصاص خواهد یافت.

بابک مغازه‌ای افزود: اینروزها در گوشه و کنار خبرهایی شنیده می‌شود که از قرار احتمال، تقلیل جایگاه دفتر امور مجامع و تشکل‌های مردم‌نهاد وجود دارد که این موضوع موجب نگرانی فعالان مدنی این حوزه را فراهم کرده است.

وی افزود: به عنوان فردی که بیش از دو دهه مشغول به فعالیت در سازمان‌های غیردولتی میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری است با ابراز تعجب از چنین خبرهایی، از وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی درخواست دارم در صورت نیاز به تغییرات درون سازمانی و با هدف ارتقاء جایگاه تشکل‌ها، دفتر امور مجامع و تشکل‌ها را به عنوان بخشی از حوزه ریاست آن وزارتخانه قرار دهد.

مغازه‌ای گفت: ارتقاء جایگاه دفتر امور مجامع و تشکل‌ها پیام روشنی در جهت جلب نظر علاقمندان و دغدغه‌مندان این حوزه خواهد بود و وزیر میراث‌فرهنگی باید با تجدیدنظر در تصمیم خود برای قرار دادن این دفتر در زیرمجموعه روابط‌عمومی وزارت میراث‌فرهنگی، اطمینان تشکل‌ها را در ارتقاء جایگاهشان در وزارت میراث‌فرهنگی جلب کند.

با تغییرات اخیر مطالبات انجمن‌ها مسکوت می‌ماند

علیرضا صادقی امیری، عضو هیات مدیره شورای هماهنگی سازمان‌های غیردولتی میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری نیز به صدای میراث گفت: در این سال‌ها سیاستی ایجاد شد تا انجمن‌ها را در بروکراسی‌های اداری اندر خم یک کوچه کنند. در حالی که انجمن‌ها باید در یک بستر آرام به سمت تحقیق و پژوهش و فعالیت مدنی بروند.

او گفت: به نظر می‌رسد دولت و وزارت میراث فرهنگی نیز از وجود آشفتگی در میان انجمن‌ها استقبال می‌کند.

علیرضا صادقی امیری افزود: بلاتکلیفی انجمن‌ها در سطح کشور نگرانی دیگر عمده تشکل‌های فعال است. این آشفتگی در میان انجمن‌های تخصصی حوزه‌های سه‌گانه میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری هم وجود دارد و آن‌ها نمی‌دانند که باید به کدام دستگاه پاسخگو باشند؟

او افزود: بیگانگی با فعالیت انجمن‌های سه‌گانه در عمده ادارات کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور به وضوح قابل مشاهده است.

صادقی امیری تاکید کرد: در صورتی که اداره کل امور تشکل‌ها و مجامع منحل شود و زیرمجموعه اداره کل روابط‌عمومی و امور بین‌الملل آن وزارت خانه شود، باید انتظار داشت که انجمن‌ها نیز بلندگوی وزارت میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری شوند.

امیری ادامه داد: حتی قرار دادن انجمن‌ها در زیرمجموعه معاونت سرمایه‌گذاری وزارت میراث‌فرهنگی نیز مطلوب تشکل‌ها نبود. اما چون در این معاونت ساماندهی و رسیدگی به انجمن‌ها انجام شد و چند سال است که کارشناسانی در این خصوص تجربه‌اندوزی کردند، واگذاری امور اداره کل مجامع و تشکل‌ها به اداره کل روابط‌عمومی اشتباه غیرقابل جبران است.

او افزود: وظیفه روابط عمومی سخنگویی یک وزارتخانه است. برگزاری یک سری فعالیت‌های تبلیغی و تولید خبر و انعکاس ویژگی‌های مثبت یک نهاد دولتی است و این وظایف نیز با وظایف انجمن‌ها همخوان نیست.

صادقی امیری اعلام کرد: اگر اداره کل امور مجامع و تشکل‌ها به یک اداره در سطح اداره کل روابط عمومی نزول کند، یعنی اینکه وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به کارکرد و تاثبرگذاری تشکل‌ها باور ندارد. چون با تقلیل اداره کل مجامع به یک اداره در زیرمجموغعه روابط‌عمومی به هیچوجه نمی‌توان مطالبات انجمنی را فریاد زد و زمینه برخورد و حذف تشکل‌ها بیش از پیش خواهد شد.

وی ادامه داد: پیشتر به آقای مونسان یادآور شده بودیم که حوزه تشکل‌ها به زیر مجموعه اداره کل حوزه ریاست (وزارت فعلی) واگذار شود و ایشان هم گفتند که رسیدگی به امور تشکل‌ها در زیرمجموعه معاونت سرمایه‌گذاری به مراتب بهتر از حوزه ریاست است. حال اگر اداره کل امور مجامع منحل و زیر مجموعه یک اداره کل برود؛ عملا وزیر مربوطه به انجمن‌های سه‌گانه دهن‌کجی کرده است.

عضو هیات مدیره شورای هماهنگی سازمان‌های غیردولتی میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری تاکید کرد: با اتخاذ این تصمیم یا انجمن‌های بیشتری تعطیل می‌شوند، یا سعی می‌کنند مستقل کار کنند و برخی از انجمن‌ها هم اگر بمانند سرخورده می‌شوند.

دبیرکل انجمن جوانان سپید پارس گفت: خواسته ما از ورا ت میراث‌فرهنگی تنزل جایگاه انجمن‌ها نیست. بلکه ارتقا و ایجاد معاونت امور مجامع و تشکل‌ها و یا انتقال اداره کل امور مجامع و تشکل‌ها به حوزه  دفتر وزیر است.

علیرضا صادقی امیری افزود: اگر به این پیشنهاد توجه شود، علاقمندی دولت و وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به مشارکت مردم در تصمیم‌سازی‌ها و ارتقای سطح فرهنگی و آموزشی و توسعه پایدار اثبات خواهد شد.

print

Discussion۲ دیدگاه

  1. درود بر شما، بسیار سپاسگزارم از انعکاس مطالبات تشکلهای مردم نهادسه حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی. امیدوارم درجهت بدست آوردن حقوق حقه موسسات مرتبط با سه حوزه و بالابردن شان دفتر امور مجامع و تشکلهای مردم نهاد و به کرسی نشاندن خواسته های بحق موفق باشید.

  2. باسلام ومهر
    در گام دوم که بحث تمدن سازی باید نقشه راه دولت قرار گیرد
    وریاست این وزراتخانه می بایست بر اساس اهداف ادغام چهار سازمان ونیز اقتدا به شعار مقدس استقلال عمل کند وباالگوگیری از معماری باغ سازی وشهر سازی بومی وامایش منطقه ای راه آبادانی وتمدن سازی را فراروی همگان بگشایند ودراین راستا
    سازمانهای مردم که نقش هدایت گری رابرای مدیران بومی، بی مزد ومنت را بعهده دارند ، سهراب های میراث فرهنگی روزگار هستندحرمت نهاده از بصیرت انان برای آبادانی آیندگان بهره گیرند

لطفا دیدگاه خود را ثبت کنید