میراث جهانی زیر پای قائم مقام وزیر میراث | آیا وندالیسم به وزارت میراث رسیده است؟

 صدای میراث – مریم جلیلوندفرد: صبح امروز تصویری از قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری وصنایع دستی منتشر شد که مشخص کرد، علی دارابی، قائم مقام وزیر میراث فرهنگی و البته معاون میراث فرهنگی کشور، در بازدید از محوطه ساسانی و ثبت جهانی شده شهر گور استان فارس، پای خود را روی دیوار خشتی این محوطه گذاشته و احتمالا در حال دقت بر آثار یافت شده در این محوطه است.

رسانه های میراث فرهنگی و مدیران وزارت میراث بیش از دو دهه است در تقبیح وندالیسم و نحوه مواجهه با آثار و محوطه های باستانی نوشته و سخن گفته اند. تلاش بسیاری شد تا فرهنگ سازی در شیوه حضور در محوطه های تاریخی و باستانی در جامعه ایرانی و میان بازدیدکنندگان و گردشگران انجام شود که از آویزان شدن به آثار تاریخی شوش و تخت جمشید خودداری شود و رفتن بالای گریفین های شوش و دیوارهای تخت جمشید و آسیب نزدن به محوطه های باستانی و تا حدودی یادگاری نویسی بر بناهای تاریخی جلوگیری شود.

جامعه ایرانی البته پذیرای نقدها شد بر پایه تلاش رسانه ها و اظهارات باستان شناس ها و برخی مدیران دلسوز در وزارت میراث فرهنگی به اصلاح رفتار اقدام کرد و امروز حتی حضور انبوه در محوطه های باستانی نیز منجر به آسیب های نشات گرفته از وندالیسم نمی شود.

اما ظاهرا این موضوع در وزارت میراث فرهنگی که خود باید در خط مقدم فرهنگ سازی در مواجهه با آثار و محوطه های تاریخی باشد جدی گرفته نمی شود و مدیران این وزارتخانه خود آگاهانه یا ناآگاهانه گرفتار وندالیسم می شوند. این تصویر که از علی دارابی قائم مقام وزیر میراث فرهنگی که در وزارت عزت الله ضرغامی به این وزارت خانه آمد و به نظر می رسد در دولت چهاردهم نیز فعلا در این جایگاه تثبیت شده است تا وزیر جدید چه تصمیم بگیرد، یادآور رفتاری است که بیانگر رفتار عزت الله ضرغامی، وزیر سابق میراث درست چند سال قبل و هنگام بازدید از همین محوطه است. او نیز همچون تصویر امروز قائم مقام وزیر میراث فرهنگی پای خود را بر دیوارهای خشتی شهر ساسانی و ثبت جهانی شده گور گذاشت و انتقاد رسانه ها و فعالین میراث فرهنگی را برانگیخت.

وندالیسم در مواجهه با آثار تاریخی ایران حالا دیگر به عنوان یک رفتار غیر حرفه ای و ضد فرهنگی در جامعه ایران شناخته می شود. اما حالا این معاون میراث فرهنگی کشور و قائم مقام وزیر است که این روزها با وجود آن که زیر تیغ انتقادات درباره مترو شیراز و کوچک شدن حریم بافت های تاریخی و آسیب های فراوان به آثار و محوطه های باستانی و البته افزایش حفاری های غیر مجاز است، پای خود را بر دیوار خشتی احتمالا محوطه باستانی شهر گور فارس که در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز ثبت شده است، گذاشته و از آن جالب تر آن که تمام مدیران استانی و ستادی همراه او هیچ کدام حاضر به تذکر دادن به وی درباره رفتار غیر فرهنگی در مواجهه با آثار تاریخی نشده اند.

اکنون جای طرح این پرسش است که آیا وندالیسم که سال ها جامعه میراثی ایران آن را تقبیح کردند و رسانه ها در مذمت آن نوشتند تا جامعه ایرانی رفتار خود را با آثار تاریخی اصلاح کند، به مدیران وزارت میراث فرهنگی سرایت کرده است؟ آیا بهتر نبود مدیر کل میراث فرهنگی استان فارس که همراه با معاون میراث فرهنگی به بازدید از آثار جهانی تحت نظارت و مسئولیت خود رفته است، به قائم مقام وزیر تذکر می داد که نباید پای خود را روی دیوار خشتی یک محوطه باستانی بگذارد؟ آیا نباید سخنگوی جدید معاونت میراث فرهنگی که کنار معاون میراث فرهنگی کشور ایستاده به علی دارابی تذکر می داد، چنین رفتاری با آثار تاریخی مذموم است و باید فرهنگ مواجهه با محوطه های باستانی را رعایت کند؟