منشور کوروش؛ میراث ایران برای گفتوگوی تمدنها
پایگاه خبری صدای میراث – علی دارابی، معاون میراث فرهنگی: ثبت جهانی منشور کوروش در چهلوسومین کنفرانس عمومی یونسکو در شهر سمرقند، نمادی از جایگاه تمدن ایرانی در بنیانگذاری مفاهیم جهانی عدالت، آزادی و گفتوگوی میان فرهنگها است. منشور کوروش، نخستین اعلامیه جهانی حرمت جان و آزادی انسان، نه یادگار گذشته، بلکه پیمانی انسانی میان ملتها و نمادی از استمرار خرد و انسانگرایی ایرانی در وجدان جهانی به شمار میآید.
منشور کوروش؛ پیمانی میان انسان و انسان
در روزگاری که قدرتها هنوز با واژه حقوق بشر بیگانه بودند، کوروش از حق زیستن، آزادی ایمان و امنیت اندیشه سخن گفت. منشور او نه فرمانی پادشاهی، بلکه پیمانی اخلاقی میان انسان و انسان بود. این سند تاریخی، بازتابی از تفکر انسانمحور در فرهنگ ایرانی است؛ فرهنگی که همواره انسان را برتر از قدرت و عدالت را بنیاد فرمانروایی میدانست.
تأکید یونسکو بر ارزشهای جهانشمول تمدن ایرانی
سازمان یونسکو با ثبت این منشور جهانی، بار دیگر بر پیوند دیرینه ایران با ارزشهای جهانشمول تأکید کرد؛ ارزشهایی چون آزادی، مدارا و عدالت که امروز در جهانی گرفتار خشونت و تبعیض، بیش از هر زمان دیگر به احیا نیاز دارند. در منشور کوروش همان روحی جریان دارد که در آیینهای صلحمحور ایرانی همچون نوروز و مهرگان و در همزیستی ادیان و اقوام ایرانزمین تنفس میکند.
همکاری ایران، تاجیکستان و عراق برای ثبت جهانی منشور کوروش
تصویب منشور کوروش نتیجه ابتکار مشترک جمهوری اسلامی ایران، تاجیکستان و عراق بود؛ اقدامی که نشان از همافزایی فرهنگی و تمدنی ملتهای همریشه دارد. این همکاری نمادی از اراده مشترک ملتها برای صلح، توسعه پایدار و همزیستی انسانی است.
قدردانی از نهادهای ایرانی و بینالمللی
در تحقق این رویداد فرهنگی، نقش مدیرکل یونسکو، دبیرخانه کنفرانس عمومی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، کمیسیون ملی یونسکو در ایران و نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران در یونسکو برجسته بوده است. ثبت جهانی منشور کوروش یادآور این حقیقت است که در ژرفای فرهنگ ایران، آزادی، مدارا و عدالت نه شعار بلکه شیوه زیستن است.
کوروش کبیر؛ پیوند خرد، ایمان و عدالت
کوروش کبیر جایگاهی والا در میراث فکری ایران و جهان دارد. علامه طباطبایی در تفسیر المیزان میفرماید: «کوروش میتواند همان ذوالقرنین قرآن باشد»؛ چهرهای که خرد و ایمان را در خدمت عدالت به کار گرفت. این پیوند میان وحی الهی و وجدان بشری، گواه آن است که پیام کوروش از جنس زمان نیست، بلکه از جنس حقیقت است.
مأموریت فرهنگی مشترک برای صلح و دانایی
جمهوری اسلامی ایران از همکاری تاجیکستان بهعنوان عضو شورای حکام مرکز میراث ناملموس تهران و از عراق بهعنوان عضو رسمی این مرکز قدردانی کرده است. این مشارکت، نمادی از تداوم مأموریت فرهنگی مشترک در پاسداری از زبان صلح و انتقال دانایی نیاکان به نسلهای آینده است. آموزههای منشور کوروش میتواند چراغی برای جهانی باشد که بیش از هر زمان، نیازمند یادآوری فلسفه زیست انسان در زمین است.
