۱۱۰۰ مترمربع آیینه‌کاری‌ و گچبری‌ نفیس قاجاری کاخ گلستان در جنگ آسیب دید

پایگاه خبری صای میراث: شبانگاه ۱۰ اسفندماه سال ۱۴۰۴ زمانی که جنگنده های آمریکا و اسراییل در تاریکی شب ساختمان شماره دو قوه قضاییه و کلانتری میدان ارگ تهران در حریم درجه یک کاخ گلستان را بمباران کردند، آسیب‌های شدیدی به نخستین ارگ حکومتی با قدمت بیش از ۴۰۰ سال وارد آمد.

پیگیری‌های صدای میراث از ارزیابی‌های فنی مشخص کرد، ۳۲۰ درب و پنجره و ارسی‌ تاریخی کاخ گلستان و ۲۵۰ مترمربع از کاشی‌کاری‌های قاجاری جداره های این میراث جهانی پایتخت فروریخته، خرد شده یا ترک خورده است.

ارزیابی‌های همچنین مشخص کرد که ۱۱۰۰ مترمربع از آیینه کاری ها و گچبری های نفیس قاجاری این کاخ نیز دچار خسارت، شکستگی و خردشدگی شده است.

حمله به حریم یک کاخ گلستان در ساعت ۲۲ دهم اسفندماه سال گذشته و زمانی ثبت شد که اعضای یگان حفاظت کاخ گلستان تهران در فاصله‌ای دورتر از درب ورودی این کاخ که چند متر با محل انفجارهای شدید فاصله داشت در محوطه باغ گلستان در حال تردد بودند.

نخستین دارالحکومه ایران که دومین آلبوم‌خانه بزرگ جهان پس از آلبوم‌خانه سلطنتی بریتانیا با میلیون ها عکس و سند و فیلم های تاریخی از دوره قاجار را در خود جای داده است، به دلیل لرزه های ناشی از موج انفجار، ترکش های اصابت شده از انهدام ساختمان شماره دو قوه قضاییه و پرتاب شدن ترکش‌های عظیم و حتی تیرآهن‌های از جای درآمده از ساختمان قوه قضاییه و موج شدید ناشی از صدای انفجار تخریب شد.

پیگیری های صدای میراث از میزان خسارات وارد شده به کاخ گلستان و جزییات این خسارات مشخص کرد که در حملات صورت گرفته عرصه ثبت جهانی، جداره های اصلی بنا و حریم منظری کاخ گلستان به شدت آسیب دیده است.

گزارش کارشناسان ارزیاب خسارات همچنین تاکید کرده است که ۱۰۰ متر مربع از نقاشی‌های قاجاری تالار اصلی کاخ گلستان نیز دچار خسارت شده و بخش هایی از این نقاشی ها فروریخته است. علاوه بر این خسارات، ۵ نقاشی قهوه‌خانه‌ای تاریخی و شاخص این کاخ نیز آسیب دیده‌اند.

براساس سیاهه خسارات ارایه شده به وزارت میراث فرهنگی، یکهزار متر مربع از قاب‌بندی چوبی سقف‌های تالارهای نفیس این کاخ نیز آسیب دیده، شکسته و فروریخته است. ۳۰ شعله از لوسترهای تاریخی و باشکوه کاخ گلستان نیز خرد شده و علاوه بر این موارد سازه های یخت‌تر کاخ گلستان یعنی ۲۵۰۰ متر از شیروانی‌های کاخ کنده شده یا آسیب دیده است و ۲ هزار مترمربع از خرپاهای چوبی سقف‌ها نیز جدا شده یا شکسته اند.

این جدای از خسارتی است که به سازه شمس‌العماره وارد شد و به دلیل فروریختن سقف‌ها از شدت بمباران، سر مجسمه تخت مرمر که زمانی محل جلوس پادشاهان قاجار و کریم خان زند بود، قطع شد و تصویر آن در روزهای گذشته در فضای مجازی چرخید.

ارگ تاریخی تهران در زمان شاه طهماسب اول صفوی احداث شد و در دوره زندیه نیز برای مدتی کونتاه محل اقامتگاه کریم خان زند بود. پس از آن در دوره قاجار سکونتگاه دایم شاهان قاجار شد و به دستور ناصرالدین شاه گسترش یافت. در دوران پهلوی اول و پس از آن نیز کاخ گلستان که نیم قرن پس از این دوران در سال ۲۰۱۳ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، محل برپایی مراسم رسمی و اقامتگاه روسای جمهور و مهمانان ویژه خارجی پهلوی‌ها بود.

حملات صورت گرفته در اسفندماه سال ۱۴۰۴ همزمان با آغاز جنگ ۴۰ روزه علیه ایران که ساختمان کلانتری ارگ در همسایگی این میراث جهانی را با خاک یکسان کرد و چند طبقه از ساختمان شماره دو قوه قضاییه را نیز منهدم کرد و موج انفجارها به ارگ تاریخی رادیو در سوی دیگر این کاخ رساند و ارگ قدیم رادیو را نیز دچار خسارات شدید کرد، آسیب‌های بیشتری به تنها اثر ثبت جهانی شده پایتخت وارد کرد.

کارشناسان آسیب‌های وارد شده به کاخ جهانی گلستان را بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان برآورد کرده اند.